Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego – Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej organizuje w dniach 28-29 września 2010 r. konferencję społeczno-naukową pn. „Spójność społeczna – od teorii do praktyki. Znaczenie pomocy i integracji w budowaniu spójności społecznej”. Konferencja adresowana do pracowników sfery społecznej oraz do samorządowców, odpowiedzialnych za planowanie strategiczne na poziomie lokalnym skupia uwagę zarówno na teorii kapitału społecznego i spójności, jak i na przykładach dobrych praktyk – z naszego regionu oraz z Polski.

Celem konferencji jest zwrócenie uwagi na szanse i zagrożenia rozwoju spójności społecznej zwłaszcza w obliczu tegorocznych obchodów Europejskiego Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym. Efektem dwudniowej konferencji będą zaproponowane rozwiązania systemowe w walce z wykluczeniem społecznym w województwie zachodniopomorskim.

 - Spójność społeczna to zmniejszanie rozpiętości pomiędzy ludźmi w najtrudniejszej sytuacji, to posiadana przez społeczeństwo zdolność zapewnienia dobrobytu wszystkim swym członkom. Chodzi o to aby się aktywizować, likwidować dysproporcje poprzez stwarzanie szans – mówił marszałek Władysław Husejko.

Samorząd Województwa Zachodniopomorskiego przystępuje do aktualizacji Strategii Rozwoju Województwa w zakresie polityki społecznej. W związku z tym, że na poziomie krajowym (w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego) trwają prace nad dokumentem sektorowym – Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020, tworzy się dobry moment, by rozmawiać o celach i priorytetach w tej dziedzinie w kontekście naszego regionu. W pierwszej kolejności - starać się uświadomić osobom odpowiadającym za planowanie rozwoju (głównie w środowiskach lokalnych) wagę kapitału społecznego.

- Po pierwsze człowiek! Nasz największy kapitał to człowiek. Widzę jak wiele rzeczy musimy w naszym województwie poprawić, to wszystko jest wyzwaniem dla polityki społecznej. Konferencja w Dźwirzynie jest próbą odpowiedzi na to jak inwestować w człowieka, aby on mógł budować gospodarstwo – mówiła poseł Magdalena Kochan.

 - Zawsze pozostanie aktualne pytanie – dlaczego tak trudno zrozumieć, że nie istnieje rozwój gospodarczy bez aspektu społecznego? Że do innowacji, współpracy, konkurencyjności – potrzeba ludzi odpowiednio przygotowanych, z odpowiednimi umiejętnościami społecznymi, a nie – indywidualnymi talentami. O ile bez modułu gospodarczego – społeczny może się rozwijać, o tyle odwrotnie – niestety – nie… -podkreśliła dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Dorota Rybarska – Jarosz.

Działania na rzecz spójności należą do priorytetowych zarówno w dokumentach Rady Europy jak i Unii Europejskiej. Mają też odzwierciedlenie w Narodowej Strategii Spójności 2007-2013. Nadal jednak niewiele się zmienia w tej dziedzinie, co pokazał raport „Diagnoza Społeczna 2009”. J. Czapiński pisze: „W Polsce są dwa zbiorowe podmioty, w których instrumenty współpracy funkcjonują w miarę skutecznie: naród i rodzina. Między rodziną i narodem istnieją jednak inne jeszcze wspólnoty tworzące społeczeństwo. W tych pośrednich podmiotach zbiorowych mechanizmy współpracy albo w ogóle w Polsce nie funkcjonują, albo opierają się wyłącznie na instrumentach prawnych. Próżnia między rodziną i narodem, o której w latach 70. pisał prof. Stefan Nowak nie zniknęła, nie wypełniła się społeczeństwem obywatelskim.” Polska nie spełnia żadnego kryterium społeczeństwa obywatelskiego. Pod względem ogólnego zaufania interpersonalnego zajmujemy ostatnie miejsce wśród krajów objętych badaniem European Social Survey.

Działania na rzecz spójności społecznej i podnoszenia poziomu kapitału społecznego, są traktowane z dystansem, jako drugorzędne w planowaniu strategicznym rozwoju. „Debaty dotyczące budowy Gospodarki Opartej na Wiedzy w Polsce są zdominowane przez wątki ekonomiczne (…): jak podnieść innowacyjność przedsiębiorstw, jak zwiększyć atrakcyjność dla inwestorów zagranicznych. Istnieje wiele dowodów naukowych na to, że najistotniejszym czynnikiem dla zapewnienia wzrostu gospodarczego jest kapitał społeczny. Wszelkie działania mające na celu podniesienie poziomu kapitału społecznego w Polsce będą przyczyniać się do osiągnięcia celów makroekonomicznych.”(J. Fazlagić, UE Poznań).

W 1999 roku, w dokumentach Banku Światowego można było przeczytać: „Coraz więcej dowodów wskazuje na to, że spójność więzi społecznych jest podstawowym warunkiem rozwoju społeczeństw a także warunkiem utrzymania takiego wzrostu”.

Kapitał społeczny to ogół obecnie istniejących i potencjalnych zasobów dostępnych
i pochodzących z sieci społecznych relacji, jakie tworzy człowiek. Kapitał społeczny jest więc nierozerwalnie związany z zaufaniem pomiędzy „mną” a „innymi”. Społeczności, które charakteryzuje wyższy stopień zaufania nie są trapione plagą przestępczości, ich członkowie zdobywają wyższe wykształcenie. Szybciej ujawnia się kreatywność i innowacje, jako efekt współdziałania. Ciemną stroną kapitału społecznego jest to, że społeczności darzące swoich członków zaufaniem są skłonne do odrzucania „obcych”.

Przestrzenią, w której głównie tworzy się kapitał społeczny, jest trzeci sektor, czyli dobrowolne organizacje pozarządowe (o nierodzinnym charakterze!), stowarzyszenia
i fundacje. Istotą mechanizmu jest funkcjonowanie w sformalizowanej sieci związków
i relacji, opartych na innych zasadach niż pokrewieństwo czy przymus prawny. Ta przestrzeń to swoisty filtr społeczny, który – wyłączony – ogranicza, spowalnia rozwój w szerokim pojęciu. Włączony – działa jak stymulator, katalizator wszelkich procesów rozwojowych.

 - O wszelkich sprawach związanych z szansami na rozwój kapitału społecznego i jego spójności należy zacząć rozmawiać w naszym regionie. Nasze środowisko wyprzedza inne regiony w Polsce pod względem mechanizmów blokujących rozwój kapitału: najniższy wskaźnik zaufania, brak poczucia tożsamości regionalnej, najwyższy wskaźnik rozwodów, najwyższy – urodzeń pozamałżeńskich… Czy mamy szansę przezwyciężyć te blokady? Czy mimo wszystko możemy oddziaływać na środowisko społeczne – w sposób stymulujący wzrost więzi i zaufania? O tym wszystkim będziemy dyskutować podczas konferencji… - zakończyła Dorota Rybarska – Jarosz.

Konferencja w Dźwirzynie odbędzie się w ramach realizowanego przez ROPS projektu systemowego Profesjonalne kadry – lepsze jutro, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Szczegóły dotyczące konferencji: http://projektrops.wzp.pl/rops1/pokl/konferencja/informacje.htm