- Dostęp do morza, gospodarka morska to polska racja stanu – te słowa z przesłania prezydenta Rzeczpospolitej Bronisława Komorowskiego najlepiej odzwierciedlają ideę i cel I Międzynarodowego Kongresu Morskiego w Szczecinie. 13 czerwca, w samo południe Kongres Morski zainaugurował trzydniowe obrady.

To było naprawdę efektowne otwarcie, ale co ważniejsze – już pierwsze wystąpienia współgospodarzy obrad sygnalizowały, jak merytoryczna i bardzo konkretna będzie dyskusja przy panelowych stołach o problemach szeroko rozumianej gospodarki morskiej. Wykład inauguracyjny wicepremiera, ministra gospodarki Janusza Piechocińskiego idealnie wkomponował się w ten klimat. 

W tłumnie wypełnionej auli Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Szczecińskiego sygnał do inauguracji obrad dał przemarsz Żeńskiej Orkiestry Dętej Olimpia. To było rzeczywiście mocne wejście z instrumentalną wersją „The Final Countdown” zespołu „Europe”, co można potraktować jako muzyczną metaforę nawiązująca do tematyki Kongresu.
   
Po tym występie głos przejął Dariusz Baranik, który poprowadził oficjalną część uroczystości inauguracyjnej. Przypomniał, że Kongres to efekt ponad rocznej pracy, że to efekt wysiłku ponad 100-osobowego zespołu, podkreślając osobistą zasługę w kreacji tego wydarzenia prezesa Północnej Izby Gospodarczej Dariusza Więcaszka i dyrektora Polskiej Żeglugi Morskiej Pawła Szynkaruka. Solidaryzm ich działania potwierdziło wspólne wystąpienie obu panów do uczestników Kongresu. – O gospodarce morskiej trzeba rozmawiać, tym bardziej że ten temat jest niedoceniany przez kolejne rządy – mówił Dariusz Więcaszek. Paweł Szynkaruk z kolei zaznaczył natomiast, że programowym celem organizatorów był wyjście poza standardy, gdyż gospodarka morska to nie tylko pory, stocznie, wielka żegluga, ale jej promień oddziaływania jest o wiele większy. Z nią wiąże się i turystyka, i ochrona środowiska czy choćby przetwórstwo rolno-spożywcze. – Chcemy mówić nie tylko o tym, co się udaje, ale także o problemach, trudnych sprawach – powiedział dyrektor PŻM. Jego zdaniem Kongres Morski ma już pierwszy sukces na koncie – w przeddzień konferencji na spotkaniu założycielskim zostało reaktywowane Polskie Stowarzyszenie Prawa Morskiego.

- Dostęp do morza, gospodarka morska to polska racja stanu – list od prezydenta RP Bronisława Komorowskiego odczytał przedstawiciel Kancelarii Prezydenta Jan Lityński. Prezydent Komorowski podkreślił przy tym, że musimy się czuć odpowiedzialni za morski interes kraju, dlatego uważa, że bardzo potrzebna jest dyskusja, która za cel będzie stawiać m.in. rozwój bałtyckiego regionu.

Morski wątek podjął wicewojewoda Ryszard Mićko, który m.in. stwierdził, że w Szczecinie widać wyraźnie, jak miasto i region są uzależnione od morza, jaki ono ma wpływ na pomyślność mieszkańców, na rozwój. – Dziś czasy są niepomyślne, ale doceniamy wysiłki rządu w szukaniu nowych rozwiązań. Dziękujemy, ale prosimy o jeszcze – zaapelował.    

Marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz w swoim słowie wstępnym docenił trud organizacji tej pierwszej morskiej dyskusji, gdyż trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie, czy my w Polsce w pełni wykorzystujemy potencjał nadmorskiego położenia. Przyznał, że poruszyły go słowa prezydenta, że nadmorskie położenie to nie tylko przywilej, ale i zobowiązanie.    

Olgierd Geblewicz omawiając zakres zaprogramowanej dyskusji, zaznaczył, że gospodarka morska jest tak szerokim pojęciem, że wręcz trudno ją zdefiniować. W jego ocenie wart uwagi będzie zapewne panel portowy, gdyż niewątpliwie kwestie zarządzania, poprawy funkcjonalności i dostępności portów, połączenia z europejska siecią transportową mają wagę wyzwań. – Z wielką satysfakcją przyjęliśmy decyzję Rady Ministrów, że jeszcze w tym roku zostaną ogłoszone przetargi na kontynuacje drogi S3, łączącej Ponorze Zachodnie nie tylko z autostradą A4, z przemysłowym południem Polski, ale jeszcze z granicą Czech. To świetna wiadomość nie tylko tu dla nas, ale dla całej Polski – mówił marszałek.

Marszałek Geblewicz znaczenie morza i Kongresu Morskiego zobrazował liczbami. - Pamiętajmy, że gospodarka morska w Europie to prawie 2 mln osób zatrudnionych, to 400 mln osób rokrocznie przewożonych pomiędzy europejskimi portami, 90 proc. towarów, które przyjeżdżają i wyjeżdżają z Europy – punktował siłę gospodarki morskiej marszałek.

Jako ostatni ze współgospodarzy głos zabrał prezydent Szczecina Piotr Krzystek. Na początku retorycznie zdziwił się, że dopiero teraz zorganizowano Kongres Morski, a przecież mają tu siedziby najwięksi polscy armatorzy, są porty, wspaniałe uczelnie. – Mamy wszystko, co potrzebne, aby tworzyć pozytywną przestrzeń gospodarczą – stwierdził. Prezydenta Szczecina szczególnie ucieszyła obecność Janusza Piechocińskiego. – Premier Piechociński wielokrotnie obiecywał ciepło spojrzeć na problemy Szczecina i regionu – przypomniał. – Kongres to dobre miejsce do proponowania rozwiązań. Wierzę, że Kongres przyniesie efekt gospodarczy.
 
Wybiciem „szklanek” ogłoszono rozpoczęcie już merytorycznej części Kongresu. Wykład inauguracyjny wygłosił wicepremier, minister gospodarki Janusz Piechociński. Było to wielowątkowe, bogate w faktografię i ciekawe konteksty wystąpienie. Dużo miejsca poświęcił na akcentowaniu mocnych stron Polski, opierając się na renomowanych raportach. -  Polska potwierdziła swoją siłę, wzmocnił się polski brand „zrobiono w Polsce” – akcentował.

Przede wszystkim premier Piechociński koncentrował się jednak na cywilizacyjnych wyzwaniach. – Kończy się już czas przewag konkurencyjnych polskiej gospodarki. My Europejczycy, my Polacy zbyt mało przyglądamy się przemianom w globalnej gospodarce. Kończy się już czas przewag konkurencyjnych polskiej gospodarki jak niskie koszty, wysoka wydajność. Teraz w świecie najcenniejszy jest kapitał ludzki, tu trzeba upatrywać przewagi Polski – tłumaczył wicepremier Piechociński. 

Janusz Piechociński nawiązując do potencjału gospodarki morskiej zastanawiał się, dlaczego nie wytworzyła się wspólnota interesów łącząca wszystkie części polskiego Pomorza. Dla niego naturalne byłoby utworzenia klastra gospodarki morskiej od Szczecina po Gdańsk. W tej przestrzeni widzi rolę dla samorządów, które są ważnym kreatorem zjawisk gospodarczych w regionach.

Ze strony wicepremiera  pod adresem przedsiębiorców, Szczecina i województwa zachodniopomorskiego padło wiele pytań, ale i propozycji. Jedną z ważniejszych było „tak” dla Programu Odra. Ale padły i inne, nie mniej cenne. O nich dowiedzieliśmy się podczas konferencji prasowej.

Między innymi wicepremier Piechociński mówił o zamiarze definitywnego rozstrzygnięcia problemu z liniami energetycznymi nad Odrą, które utrudniają ruch statków, o nowym inwestorze, zakończenia tematu władztwa na terenach postoczniowych, czy o koncepcji Domu Zachodniopomorskiej Przedsiębiorczości.

Podsumowaniem inauguracji, w przenośni oczywiście, mogą być końcowe słowa wykładu Janusza Piechocińskiego. – Ma Pomorze Gdańskie swojego premiera, to chcę zadeklarować, że Pomorze Zachodnie ma swojego wicepremiera – to oświadczenie wicepremiera na pewno zapadnie w pamięć i na pewno można je dopisać do sukcesów I Międzynarodowego Kongresu Morskiego. 
 
Zauważmy, że Województwo Zachodniopomorskie, doceniając wagę wydarzenia, a także konieczność intensyfikacji działań na rzecz dynamizacji i przeciwdziałaniu stagnacji, wynikających z braku współpracy w różnych obszarach gospodarki morskiej, włączyło się aktywnie w merytoryczny wymiar Kongresu. Poza udziałem w dyskusjach na temat możliwości wzrostu związanego z gospodarką morską, przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego zaprezentują praktyczne aspekty regionalnych specjalizacji.

Autorskim wkładem Województwa Zachodniopomorskiego w kongresowy program jest organizacja sympozjum klastrów morskich. Odbyło się ono w pierwszym dniu Kongresu, 13 czerwca, w godz. 17-19.30 w szczecińskim Park Hotelu.

Celem sympozjum jest skrystalizowanie koncepcji funkcjonowania klastrów poprzez wymianę doświadczeń oraz przepływ wiedzy i informacji pomiędzy firmami oraz organizacjami klastrowymi zlokalizowanymi w obszarze Morza Bałtyckiego. Podczas spotkania członkowie klastrów będą mogli zapoznać się z działalnością klastrów tej samej branży, ale pochodzących z różnych krajów, działających w innym otoczeniu zewnętrznym. Taka wymiana doświadczeń pozwoli na ukształtowanie koncepcji funkcjonowania klastrów, które sprzyjają rozwojowi innowacyjności, pobudzają kreatywność, pomagają opracowywać i wdrażać nowatorskie rozwiązania w obszarze transportu i gospodarki morskiej. Do udziału w sympozjum zaproszeni zostali przedstawiciele firm, instytutów badawczych oraz szkół wyższych działających w branży morskiej, a także koordynatorzy klastrów z Szwecji, Niemiec, Danii i Polski.

Rezultaty sympozjum zaprezentowane zostały w drugim dniu Kongresu podczas panelu IV pt. „Przemysł stoczniowy, turystyka, klastry morskie”, moderowanego przez wicemarszałka województwa zachodniopomorskiego Wojciecha Drożdża.

Współpraca klastrów nad Bałtykiem

Klastrowe spotkanie było imprezą towarzyszącą I Międzynarodowemu Kongresowi Morskiemu. To pierwsze takie polsko-szwedzkie spotkanie z organizacjami klastrowymi zlokalizowanymi w obszarze Morza Bałtyckiego.

Organizacja tego typu wydarzenia została zainicjowana podczas wizyty przedstawicieli Regionu Skania w Województwie Zachodniopomorskim 30 sierpnia 2012 roku, podczas której określono, że współpraca pomiędzy klastrami z obu państw powinna mieć miejsce w następujących dziedzinach: technologie informacyjno-komunikacyjne; energia odnawialna; opakowania; transport morski i łańcuchy logistyczne. 

Sympozjum klastrów morskich rozpoczął Wojciech Drożdż - wicemarszałek województwa zachodniopomorskiego, prezentując znaczenie klastrów i inicjatyw klastrowych dla rozwoju gospodarczego regionu zachodniopomorskiego. W swoim wystąpieniu podkreślił rolę planowania strategicznego, umiejętności łączenia istniejących kompetencji tworząc z nich wartość dodaną,   zaprezentował źródła wsparcia klastrów i inicjatyw klastrowych oraz wskazał najistotniejsze elementy cechujące „dobry” klaster tj. profesjonalizm, innowacyjność, ekspansja międzynarodowa. Ponadto  zwrócił uwagę na konieczność zmiany mentalności polskich przedsiębiorców nastawionej dotychczas na relację wygrana – przegrana i na relację wygrana – wygrana. Jak często wskazują sami liderzy inicjatyw klastrowych, które odniosły sukces, klaster nie będzie spełniał swojej roli dopóty,  dopóki jego partnerzy nie zrozumieją co mogą zyskać dzięki współpracy.
     
W sympozjum wzięli udział:

• Jarosław Siergiej, prezes Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A., który zaprezentował istotę działalności Klastra Morskiego Pomorza Zachodniego, którego jest Przewodniczącym Rady;
• Arkadiusz Marchewka, manager Klastra Morskiego Pomorza Zachodniego, który przedstawił czym zajmuje się klaster, jakie są jego zadania i cele;
• Wojciech Kuśmirek, prezes Remech Grupy Remontowo-Inwestycyjnej Sp. z o.o., który wskazał korzyści płynące z przynależności do klastra;
• Wojciech Czyżewski, Dyrektor Centrum Transferu Technologii Morskich powołane przy Akademii Morskiej w Szczecinie, który zaprezentował zakres zadań i osiągnięcia CTTM;
• Lennart Svensson, przedstawiciel Wydziału Rozwoju Gospodarczego i Innowacji Regionu Skåne, który przetoczył przykłady działalności dobrze funkcjonujących klastrów na terenie Regionu Skåne oraz przedstawił dobre praktyki gwarantujące sukces inicjatywo klastrowym;
• Anna Dąbrowska, prezes Zarządu Fundacji Centrum Analiz Transportowych i Infrastrukturalnych, która przedstawiła szeroką działalność Fundacji CATI oraz podkreśliła rolę innowacyjności jako jedną z wiodących elementów konkurencyjności.

Na zakończenie sympozjum zaproszeni goście podjęli dyskusję w formule B2B. 

Spotkanie to miało na celu nie tylko nawiązanie ściślejszych kontaktów pomiędzy przedstawicielami regionów, ale również przyczynić się do wymiany doświadczeń,  przepływu wiedzy i informacji pomiędzy firmami oraz organizacjami klastrowymi zlokalizowanymi w obszarze Morza Bałtyckiego. Bezpośrednia wymiana doświadczeń z pewnością wpłynie na ukształtowanie koncepcji funkcjonowania klastrów morskich, pobudzi kreatywność oraz pomoże opracowywać i wdrożyć nowatorskie rozwiązania w obszarze gospodarki morskiej.

Organizacja polsko-szwedzkich spotkań klastrowych jest jednym z możliwych kierunków budowy mocnej pozycji Województwa Zachodniopomorskiego w Regionie Morza Bałtyckiego, a także sposobnością lepszego rozeznania możliwości pozyskania nowych inwestorów.

Polecamy:

Serwis informacyjny Kongresu: www.kongresmorski.pl

Program Kongresu:
http://www.kongresmorski.pl/images/Pliki/Bloki_tematyczne_ca%C5%82osc_31052013.pdf