„Wyzwania dla samorządu terytorialnego w nowej perspektywie europejskiej” to hasło wiodące VII Forum Samorządowego w Szczecinie, które dziś, 20 czerwca, rozpoczęło obrady.  

Szczecin po raz siódmy gości przedstawicieli samorządów, administracji rządowej, środowiska naukowego i gospodarczego, i po raz  po raz drugi do uczestników forum dołączą goście z zagranicy, wśród nich gość honorowy - komisarz Unii Europejskiej ds. budżetu i programowania finansowego Janusz Lewandowski. Wagę tegorocznej edycji forum podkreśla fakt objęcia honorowego patronatu nad szczecińską konferencją przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Jerzego Buzka.

- Parlament Europejski wierzy, że kluczem do realizowania celów Unii Europejskiej jest polityka regionalna. Forum to ważny instrument w realizacji polityki spójności, bo ze środków pomocowych korzystać należy mądrze i skutecznie. Zachodniopomorskie skutecznie realizuje strategię rozwoju regionu, korzystajmy więc doświadczeń innych partnerów – idealnie współbrzmiały z hasłem obrad słowa przesłania prof. Jerzy Buzka, patrona honorowego konferencji. 

Inauguracyjne przemówienie wygłosił marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz. Współgospodarz VII Forum najpierw podziękował uczestnikom, że zechcieli przyjąć zaproszenie i być tu teraz w Szczecinie. - Wasza obecność potwierdza, że Forum Samorządowe jest ważnym i wzbogacającym wydarzeniem w życiu samorządów – zaznaczył. 

Marszałek Geblewicz podkreślił, że podstawą Forum jest partnerstwo doświadczeń ponad granicami. Jego zdaniem goście z Niemiec, Ukrainy, Szwecji, Czech, Słowacji i Węgier swą obecnością potwierdzają, że przy tym stole obrad Wschód spotyka się z Zachodem.      

- Spotykamy się dziś w Szczecinie dlatego, gdyż pakiet samorządowych problemów stale rośnie, przybywają nowe zadania i nowe wyzwania. Dziś to na samorządach spoczywa odpowiedzialność za rozwój i pomyślność terytorialnych wspólnot – stwierdził marszałek Olgierd Geblewicz. - Sojuszników w prowadzeniu tego dzieła trzeba szukać na wszystkich frontach. Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że tym najważniejszym są instrumenty unijnej polityki spójności. Polskie województwa udowodniły, że chcą i potrafią z nich korzystać. Teraz muszą przekonać, że strumień funduszy strukturalnych warto kierować przede wszystkim do regionów, że regionalny udział w ogólnej puli środków unijnych musi być stanowczo większy. My już wiemy jak i wiemy w co zainwestować z największym pożytkiem każde otrzymane euro.

Z kolei prezydent Szczecina Piotr Krzystek – również współgospodarz wydarzenia – w swoim wystąpieniu podkreślił fakt, że szczecińskie Forum jest już stałym elementem debaty o priorytetach i kierunkach rozwoju samorządu polskiego. - W nadchodzącym okresie prezydencji to Polska wyznaczy wytyczne do budżetu w nowej perspektywie finansowej – zauważył prezydent Krzystek. - Warto kontynuować politykę spójności, która determinuje rozwój państw członkowskich, szczególnie tych, które są nowymi członkami Wspólnoty. Piotr Krzystek przypomniał, że obecnie coraz większego znaczenia nabiera warunkowość i zasadność wydawania unijnych pieniędzy. - To czas na przygotowanie samorządów do kontynuacji cywilizacyjnego wyzwania, jakim jest nowa perspektywa finansowa. Teraz potrzebują one więcej kompetencji i samodzielności w dysponowaniu środkami unijnymi, ale też nowych, efektywniejszych narzędzi wdrażania. Po to, aby skutecznie realizować powierzone nam zadania – zaakcentował prezydent Szczecina. 

Wszyscy uczestnicy uroczystości inauguracyjnej ze szczególną uwagą wysłuchali wykładu Gościa Honorowego Forum - Janusza Lewandowskiego, komisarza UE ds. budżetu i programowania finansowego. 

- Dziękuję za zaproszenie na siódme już Forum, które już trwale obecne jest na mapie Szczecina i prawdopodobnie na mapie europejskiej, skoro przyjeżdżają przedstawiciele innych krajów – ukłonił się w pierwszych słowach wykładu Janusz Lewandowski. 

- Dzisiejsza Europa jest raczej wspólnotą 277 regionów. Nowy czynnik – polityka rozwoju regionów – silnie zamanifestował swą obecność w latach 80. Na lata 90. przypada apogeum solidarności unijnej, dążenie do konweregencji. Za parę dni ogłosimy nową perspektywę finansową, w bardzo szczególnym kontekście czasowym dla Europy – obecnie nie ma dobrego klimatu z punktu widzenia solidarności europejskiej. Panuje atmosfera ksenofobii, strach przed imigrantami, kryzys strefy euro, który powoduje antyeuropejskie odśrodkowe nastroje, rośnie poziom emocji i frustracji w krajach dotkniętych kryzysem. spory o pieniądze dzielą Europę. W krajach bogatszych trudno wytłumaczyć, że po transferze wielu milionów euro z części bogatszej do uboższej, ci drudzy nadal potrzebują pomocy. To jest to, co będziemy ugrywać w tym budżecie. Ogłosimy 29 czerwca, może 30 – nieoczekiwany, nieproszony dar dla polskiej prezydencji – mówił komisarz Janusz Lewandowski.

Dzisiejsza perspektywa już jest ukształtowana pod kątem liczb i sum w poszczególnych działach. - Miałem przedsmak nowego klimatu, gdy negocjowałem roczny budżet 2011. W pierwszych podejściach zakończyło się to fiaskiem. Dopiero tuż przed świętami udało się doprowadzić do ustaleń – opisywał Janusz Lewandowski. – Taka jest logika polityki spójności, kontrakty podpisywane w 2009 skutkują w tej chwili dużymi rachunkami za projekty zrealizowane, które przychodzą do Brukseli.

 

Projekt nowego „europejskiego” budżetu zakłada wzrost ok. 19 mld euro. - Ale budżet Unii nie może być kształtowany tak jak w latach solidarności europejskiej, bo żyjemy w innych czasach – przestrzegał komisarz UE. - Trzeba postępować mądrzej, ocalić politykę spójności i politykę rolną, ale w taki sposób, aby państwa bogatsze mogły to wytłumaczyć swoim obywatelom. Europejska polityka rolna jest jedyną taką polityką federalną, to stara polityka, ale nadal bardzo aktualna.

 

Spójność – musi być bardziej warunkowana, bo kontrargument to bezmyślne wykorzystywanie pieniędzy (na szczęście te sygnały nie z Polski, lecz z innych krajów), ale bardzo mocno działającego na wyobraźnię eurosceptyków. Udział polityki spójności w unijnym budżecie powinien być zachowany mniej więcej na tym samym poziomie, wspólnej polityki rolnej - spadać, nie można pominąć też znaczenia rosnącej innowacyjności, zarządzania funduszami imigracyjnymi, mobilności europejskich uczonych i studentów, a także różnych zobowiązań międzynarodowych – po drugiej stronie Morza Śródziemnego. - Mogę obiecać, że polityka spójności się obroni, mam nadzieję, że negocjacje rozpoczęte przez Polskę sprawią, że samorządowcy, którzy znakomicie wykonali swe zadania, będą usatysfakcjonowani – zagwarantował komisarz Lewandowski. - Trzeba będzie się natrudzić, aby ten punkt ciężkości nie przeniósł się na wschód, tu potrzeba szczypty mądrości, bo potrzebujemy zgody 27 krajów i zarazem pokoju finansowego dla Europy na 7 lat. Na pewno pierwszym kandydatem do cięć w ramach oszczędności są inwestycje, ale dość wspomnieć, że bez inwestycji Grecja nie spłaci swoich zobowiązań. Budżet Unii budowany na zasadach wstrzemięźliwości. Problem, z jakim się borykamy, to problem pewnej nieodpowiedzialności w budżetach narodowych, nie da się tego zaleczyć wyłącznie przez rygory na poziomie środków europejskich – bo one mają charakter inwestycyjny, zatem kreują miejsca pracy etc. – mówił dalej Janusz Lewandowski.

- Mam poczucie dumy, widząc rozmaite raporty, które mówią, że Polska jest przykładem dobrego spożytkowania unijnych pieniędzy. To samo w Czechach, na Słowacji – te kraje są wzorem, bo nie wszędzie w Europie możemy tak powiedzieć. Zmienił się wizerunek Polski, to nie tylko dzielny naród, który porywa się na przegrane powstania, ale umie zarządzać gospodarką – stwierdził komisarz UE Janusz Lewandowski kończąc wykład - z tym się wiążą duże oczekiwania wobec polskiej prezydencji, która będzie sterować Unią na bardzo niespokojnych wodach. 

Po wykładzie inauguracyjnym rozpoczęła się dyskusja plenarna, której moderatorami byli marszałek województwa Olgierd Geblewicz i prezydent Szczecina Piotr Krzystek.. Drugą część dnia wypełniły spotkania panelowe: „Finanse jednostek samorządu terytorialnego. Rola partnerstwa publiczno-prywatnego” oraz „Rola i możliwości samorządów w stymulowaniu innowacyjności i budowaniu płaszczyzn współpracy gospodarczej”.

Forum Samorządowe w Szczecinie wpisało się już na stałe w kalendarz najważniejszych konferencji poświęconych problemom samorządów. Każdego roku gościmy przy okazji tego wydarzenia coraz szerszy krąg uczestników. Od 2010 roku przy stołach obrad zasiadają delegaci regionów tak z zachodu Europy, jaki i zza wschodniej granicy, aby wymienić doświadczenia i opinie na temat efektywności współpracy samorządowej oraz określić jej warunki i obszary. W tegorocznym Forum udział wezmą zagraniczni partnerzy z Niemiec,Ukrainy, Szwecji, Czech, Słowacji i Węgier oraz przedstawiciele Komisji Europejskiej. Zaproszeni zostali również goście z Białorusi i Rosji.

 

Organizatorami konferencji są: Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz, Prezydent Miasta Szczecin Piotr Krzystek, Rektor Uniwersytetu Szczecińskiego prof. Waldemar Tarczyński, Przewodniczący Rady Programowej Forum Ekonomicznego Zygmunt Berdychowski oraz Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej.