Do 24 lutego 2013 r. potrwa wystawa "Zaginione - Ocalone. Szczecińska kolekcja starożytności pomorskich", którą wczoraj (4 września br.) uroczyście otwarto w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Szczecinie.

- Naszym zamiarem było pokazanie niepodważalnego sukcesu zachodniopomorskiego muzealnictwa. Otrzymaliśmy dotację z Ministerstwa Kultury, Nauki i Dziedzictwa Narodowego, a wkład własny został sfinansowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego. Dzięki tym środkom mogliśmy zrobić niezwykłą wystawę, która najpierw będzie cieszyć mieszkańców Pomorza Zachodniego, a potem wyruszy w Polskę, aby promować zarówno nasze zbiory, jak i całe województwo. Prezentowane zabytki to najcenniejsze archeologiczne dzieła, gromadzone w Szczecinie od XIX w. Starania o ich odzyskanie zostały podjęte 50 lat temu przez ówczesnego dyrektora Muzeum, prof. Władysława Filipowiaka, a zostały zwieńczone sukcesem zaledwie kilka lat temu, dzięki pośrednictwu Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Zanim ostatecznie trafią na naszą wystawę stałą, będą prezentowane w Muzeum Archeologicznym w Warszawie, a później w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu – mówi Dyrektor Muzeum Narodowego w Szczecinie, Lech Karwowski.

Początki systematycznego tworzenia regionalnej kolekcji archeologicznej sięgają lat 20. XIX stulecia, które nazywane jest niekiedy, z racji upowszechniania wiedzy o przeszłości, „wiekiem historii” – okresem rozbudzenia zainteresowań dziejami kultury Pomorza. Przez kilkadziesiąt lat zbiory były przechowywane w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie. W 1912 roku umieszczono je w nowo wybudowanym gmachu muzealnym przy Wałach Chrobrego, gdzie były eksponowane od 1913 roku. Po dwunastu latach rozpoczął się kolejny exodus kolekcji, która zasiliła tworzone w Szczecinie muzeum gromadzące regionalne zbiory kultury dawnej. W okresie II wojny światowej najcenniejsze zabytki, a wśród nich eksponaty archeologiczne, zostały ewakuowane i zabezpieczone w kilkudziesięciu miejscach na obszarze całej ówczesnej Prowincji Pomorze. Dopiero w latach 60. XX wieku dotarły do szczecińskich muzealników informacje, iż część zabytków archeologicznych ocalała z zawieruchy wojennej i znajduje się w Stralsundzie. Niemal w tym samym czasie rozpoczęły się starania o dokonanie wymiany, w ramach której strona polska przekazać miała przedwojenne zbiory szczecińskie z odkryć archeologicznych w obecnych granicach Niemiec, a strona niemiecka znaleziska z aktualnego terytorium Polski. Po wieloletnich staraniach oraz negocjacjach prowadzonych na szczeblu dyplomatycznym, wymiana została doprowadzona do skutku w 2009 roku. Po latach zbiory wróciły do Szczecina.

Wystawa „Zaginione – Ocalone” poprzedzona została pokazem zorganizowanym w Muzeum Narodowym w Szczecinie, który miał miejsce tuż po zakończeniu wymiany. Na jego podstawie powstał projekt ekspozycji czasowej, poszerzonej o multimedialną prezentację umożliwiającą zapoznanie się z całą kolekcją, okolicznościami odkrycia poszczególnych zabytków ukazanych na fotografiach i uporządkowanych w układzie chronologicznym oraz według miejsc pochodzenia.

Wystawa prezentuje część zbiorów, które dobrane zostały pod kątem różnorodności form i kategorii znalezisk datowanych od epoki kamienia po wczesne średniowiecze. - Będziemy mogli obejrzeć zarówno skarby, jak i przedmioty z wyposażenia pochówków, a także inne znaleziska odkryte w rozmaitych okolicznościach – mówi kurator, Krzysztof Kowalski. - Eksponaty nie będą jednak uporządkowane wedle kryteriów archeologicznych takich jak wiek, problematyka pradziejowa czy kontekst lub miejsce znalezienia – uwzględnionych w strefie multimedialnej. Ich układ w sposób symboliczny naśladuje ewakuacyjny rozkład zabytków w skrzyniach-witrynach, które obustronnie przebijają mur, metaforycznie przełamując zaszłości w dziedzinie dóbr kultury w stosunkach polsko-niemieckich.

Patronat nad wystawą objął Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego, a jej przygotowanie sfinansowane zostało ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego.

Więcej na stronach Muzeum Narodowego w Szczecinie – Instytucji Kultury Samorządu Województwa Zachodniopomorskiego: www.muzeum.szczecin.pl oraz www.facebook.com/muzeum.szczecin.

Polecamy także odwiedziny w cyfrowej galerii 3D, w której prezentowanych jest kilka eksponatów z tej niezwykłej wystawy - Galeria 3D Muzeum Narodowego w Szczecinie.