W stolicy Małopolski rozpoczął się Konwent Marszałków Województw RP z udziałem przedstawicieli 16 samorządów. Uczestników pierwszego w 2025 roku posiedzenia przywitał w Krakowie Łukasz Smółka, Marszałek Województwa Małopolskiego. Pomorze Zachodnie, od którego Małopolska przejęła z początkiem roku przewodnictwo, reprezentuje Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz.

Konwent Marszałków Województw RP, który rozpoczął działalność niemal od razu po reformie samorządu i powstaniu województw samorządowych, zawsze podejmował na forum publicznym sprawy ważne dla funkcjonowania polskich regionów, postulując zmiany prawne służące poprawie funkcjonowania samorządów województw i coraz sprawniejszemu wypełnianiu ich obowiązków.

W programie obrad w Krakowie znalazły się m.in. rozmowy dotyczące wykluczenia komunikacyjnego. W ramach tego bloku tematycznego przedstawiono propozycje zmian w ustawie o Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych, za co obecnie odpowiadają wojewodowie.

- Sprawa budowy nowoczesnego systemu transportowego wymaga rewizji. To gigantyczne wyzwanie. Przejęcie tych zadań przez marszałków jest z jednej strony atrakcyjne, a z drugiej bardzo trudne i wiąże się z wydatkami. Wszyscy mamy świadomość, ile się dopłaca do przewozów regionalnych, niezależnie od tego, czy to jest własna spółka czy Polregio. To są olbrzymie pozycje w naszym budżecie. - powiedział marszałek Olgierd Geblewicz.

Marszałek Geblewicz przyznał, że udało się ucywilizować kwestie przewozów kolejowych. Pasażerowie podróżują coraz nowocześniejszym taborem, mają do dyspozycji coraz więcej połączeń, a ich siatka się zagęszcza.

- Wydaje mi się, że powinniśmy przyjąć założenie, że idąc w tym kierunku musimy myśleć, jak rynek uregulować i nie zabić konkurencji. Bo dzisiaj właśnie dzięki tej konkurencji, państwo, gmina, powiat czy po prostu samorząd nie dopłaca aż tak gigantycznych kwot. Jeżeli powiemy, że bierzemy odpowiedzialność za wszystko, to będziemy mieli wiele oczekiwań dotyczących tego, gdzie trzeba jeździć – niezależnie od tego czy pociągiem, wielkim autobusem czy busem, a z drugiej strony, żebyśmy pomału na tym rynku konkurencji wywierali presję do podnoszenia szeroko pojętego standardu – dodał Olgierd Geblewicz.

Kolejnym poruszanym zagadnieniem jest rola regionów w wykorzystaniu środków w ramach Społecznego Funduszu Klimatycznego. Przedstawiona zostanie również propozycja instrumentu wsparcia dla przedsiębiorstw poszkodowanych przez powódź.

Konwent Marszałków Województw RP zawiązany został równolegle z powstaniem samorządu na szczeblu województwa. Narodziła się wówczas potrzeba utworzenia forum, którego rolą byłoby działanie na rzecz efektywnej realizacji polityki rozwojowej i społecznej w regionach. Od 1999 roku takim forum jest Konwent Marszałków Województw RP, w skład którego wchodzą marszałkowie wszystkich województw RP.

Konwent jest organem opiniodawczo-doradczym Związku Województw RP. Analizuje i opiniuje propozycje zmian legislacyjnych oraz omawia aktualne problemy samorządów województw. Posiedzenia kończą się wypracowaniem wspólnych stanowisk, które następnie kierowane są do właściwych urzędów i instytucji centralnych.

Dwudniowe obrady Konwentu poprzedziło posiedzenie Związku Województw Rzeczpospolitej Polskiej. Jednym z efektów było podpisanie porozumienia w sprawie współpracy pomiędzy Polską Organizacją Turystyczną oraz Związkiem Województw Rzeczpospolitej Polskiej dotyczącego współpracy przy powołaniu i funkcjonowaniu Krajowego Centrum Koordynacji EuroVelo.  EuroVelo to sieć najpopularniejszych tras rowerowych łączących ze sobą całą Europę. 17 tras przebiega przez 42 kraje i ma 91 913 km długości. Tworzenie tych tras rozpoczęto w 1997 r. Obecnie 67% sieci jest gotowa do jazdy. W Polsce zrealizowano tylko 18% długości tych tras.

Liderami rozwoju EuroVelo w Polsce są zachodniopomorskie (93% długości zrealizowane), małopolskie i pomorskie.

W Polsce nie jest dostrzegana ranga tras EuroVelo. Regiony ani gminy ich nie rozwijają, a wielu zagranicznych turystów próbuje nimi podróżować, co zwykle kończy się złymi doświadczeniami.

- Siedemnaście szlaków EuroVelo to sześć szlaków, przebiegających przez Polskę. Jeśli chcemy rozwijać ten wielki projekt i jako beneficjent korzystać z jego zasobów, musimy myśleć globalnie i działać lokalnie - powiedział Olgierd Geblewicz, marszałek Zachodniopomorskiego i prezes zarządu Związku Województw Rzeczpospolitej Polskiej.

POT utworzy Centrum Koordynacyjne EuroVelo, a Zespół mobilności rowerowej przy ZWRP będzie prowadził m.in. następujące działania:

- wspieranie rozwoju i budowy wysokiej jakości tras EuroVelo na terenie Polski oraz monitorowanie postępów;

- gromadzenie i przekazywanie POT informacji oraz danych GIS na poziomie krajowym dot. tras EuroVelo (regiony obecnie pracują nad jednolitym standardem danych dla całego kraju – inicjatywa oddolna);

- współpracę z podmiotami świadczącymi usługi transportu publicznego w zakresie zwiększenia udogodnień dla rowerzystów oraz budowy infrastruktury rowerowej.

Obrady zakończą się w czwartek po podjęciu uzgodnionych stanowisk.